Wat doet een programmaraad?

WAT IS EN DOET DE PROGRAMMARAAD.

Mediawet.

Op grond van de mediawet van september 1997 zijn de gemeenten verplicht, ter wille van de publieke invloed op het programma-aanbod, een Programmaraad in te stellen. Deze brengt een bindend advies uit over de samenstelling van het basispakket van tenminste 15 TV-zenders (waarvan 7 verplicht zijn, de z.g. “must carry” zenders) en 25 radio-zenders (waarvan 9 “must carry” zenders) die door de kabelexploitant moeten worden doorgegeven. Van dit bindende advies mag de kabelexploitant slechts afwijken op zwaarwegende gronden. Zwaarwegende gronden kunnen zijn;

- financieel-economische exploitatie problemen

- niet kunnen regelen van auteursrechten

- geadviseerde te dure programma’s

- strijdig met de wet

De “must carry” TV-zenders zijn: Nederland 1,2 en 3; Belgie VRT TV 1 en

Begie Ketnet/Canvas; TV-Noord Holland cq Kanaal 9 Utrecht en de lokale TV-zender.

De “must carry” radio zenders zijn: Radio 1,2,3,4, en 5; BRTN radio 1 en 2,

Radio Noord Holland c.q. Radio M (Utrecht) en de lokale omroep.

Zowel het TV- als het radio basispakket moeten volgens de wet een pluriforme samenstelling hebben, een pakket van uitsluitend publieke zenders voldoet, mede gelet op de wetsgeschiedenis, niet aan de pluriformiteitseis.

(Inmiddels mogen, door een arrest van de Raad van State, waardoor een afspraak tusseneen aantal commerciële zenders en Ziggo rechtsgeldig is geworden, in het basispakket van Ziggo, geen commerciële zenders meer opgenomen worden.)

Daarnaast brengt de Programmaraad nog advies uit over de rest van de TV- en radiozenders, het zogenaamde aanvullend pakket, waarmee de kabelexploitant wel rekening houdt, maar dat hij niet behoeft op te volgen.

De adviezen dienen volgens de wet rekening te houden met de in het verzorgingsgebied levende maatschappelijke, culturele, godsdienstige en geestelijke behoeften. De leden van de Programmaraad, die door de deelnemende gemeenten worden benoemd, moeten dan ook representanten zijn van deze stromingen zoals daar zijn religie, cultuur, ouderen, jeugd, minderheden, werknemers en werkgevers.

Installatie programmaraad.

De Stichting Regionale Programmaraad ’t Gooi en Omstreken (RPGO) is op 24 april 2001 door de wethouder van Huizen mevrouw Willy Metz geïnstalleerd en is samengesteld uit vertegenwoordigers van de gemeenten Baarn, Blaricum, Breukelen, Bussum, Eemnes, Huizen, Laren, Naarden en Wijdemeren.

De RPGO brengt twee adviezen per jaar uit, eenmaal t.b.v de TV-zenders en eenmaal t.b.v. de radiozenders.

Hoe komt nu een advies tot stand.

Het mooiste zou zijn als de RPGO regelmatig een representatieve steekproef onder de kijkers en luisteraars zou kunnen houden. Dat is financieel echter onmogelijk. De RPGO ontvangt van elke deelnemende gemeente slechts een kleine subsidie, waarmee amper alle administratieve kosten, telefoon-,fax-, e-mail rekeningen, onkosten van de leden, vacatiegeld, verzekeringen e.d. van betaald kunnen worden. Administratieve hulp van derden moest daarom ook beëindigd worden.

Bij het opstellen van het advies gaat de RPGO zo zorgvuldig mogelijk te werk.

De leden worden geacht voeling te houden met hun achterban.
De leden worden geacht enige kennis van radio- en TV zaken te hebben. Zij kijken regelmatig TV en luisteren veel radio.
De leden hebben een persoonlijke belangstelling voor TV en radio.
Verder worden in principe één keer per jaar zowel de TV- als de radiozenders door de RPGO uitgenodigd om zich te presenteren. Niet alle zenders maken daar overigens elk jaar gebruik van. Na enige tijd kennen we hun programma’s ook wel.
Verder zijn er natuurlijk ook landelijke kijk- en luistercijfers bekend. Het is echter ook de bedoeling dat de Programmaraad meer onbekende zenders, waarvan echter inhoudelijk veel verwacht mag worden, opneemt in het uit te brengen advies.
De leden worden moeten een afweging te maken tussen de belangen van de kijkers/luisteraars bij het verdelen van een zeer beperkt aantal mogelijkheden. In de discussie binnen de RPGO over het adviseren van een zender moet er zo goed mogelijk een inschatting gemaakt worden van de grootte van de groep voor wie een zender aantrekkelijk is.
De RPGO stelt vervolgens een zogenaamd pré-advies op dat zowel aan de gemeenten als aan de lokale pers wordt aangeboden en op de web-site wordt geplaatst.
De positieve of negatieve reacties op de gepubliceerde pré-adviezen zijn voor het tot stand komen van de uiteindelijke adviezen van groot belang.

Niet alle kranten zijn overigens bereid het pré-advies te publiceren (zij beschouwen het als een advertentie waarvoor betaald moet worden). Het publiek heeft vervolgens 6 weken de tijd om commentaar op het pré-advies te leveren.

De Programmaraad kan en mag echter geen rekening houden met individuele wensen. Indien grotere groepen kijkers /luisteraars om een bepaalde zender vragen, zoals o.a. bij Arte en Rai Uno en het geval was, of een bepaald bezwaar een flink aantal keren wordt geuit, er dus voldoende medestanders zijn, wordt dat in het advies verwerkt.

Tot nu toe ontving de RPGO zowel op het pré-adviezen TV als op het pré-adviezen radio tussen de 30 en 100 reacties (brieven, e-mails en per telefoon) wat op zich t.o.v. het totaal aantal kijkers/luisteraars uit de 10 gemeenten niet zo erg veel is. Toch moeten alle reacties beantwoord worden, wat lastig is want ook hier geldt “zoveel hoofden, zoveel zinnen”.

In het komende digitale tijdperk zullen er vrijwel onbeperkte mogelijkheden voor doorgifte van zenders te zijn. Er worden dan allerlei programma pakketten aangeboden, waaruit het publiek naar eigen smaak zal kunnen kiezen. Maar ook dan zal het wellicht nodig zijn, dat het publiek middels de Programmaraad zijn invloed zal kunne uitoefenen.

Beroepsmogelijkheid.

Indien de kabelexploitant het advies van de Programmaraad voor het basispakket niet zou willen overnemen, (om naar zijn idee zwaarwegende gronden) kan de programmaraad bij het Commissariaat voor de Media in beroep gaan. Op een uitspraak van het Commissariaat, is weer beroep bij de rechter mogelijk en vervolgens bij de Raad van State.

Stichting Regionale Programmaraad

’t Gooi en Omstreken (RPGO)

Postbus 47

1260 AA Blaricum

e-mail: info@rpgo.nl

website: www.rpgo.nl

secretaris: Eric van Bruggen

2^e secretaris Jack Brouwer

Blaricum, januari 2005